Placebo, SOLK en een nieuw Groninger Formularium

Enerzijds pijn die al vermindert bij het zien van een pijnstiller, anderzijds misselijkheid vóór het innemen van medicatie. Oftewel: het placebo- en het nocebo-effect. Hoe ontstaan deze effecten en welke rol spelen de verwachtingen van een patiënt? Prof. dr. Andrea Evers, hoogleraar Gezondheidspsychologie aan de Universiteit Leiden hield hierover op 15 februari jl. een gloedvol betoog, voor een publiek van ongeveer zeventig apothekers en tien huisartsen. Zij adviseerde haar publiek patiënten te informeren over het bestaan van beide effecten en bij hen te vragen naar hun voorkeur om geïnformeerd te worden over risico’s en bijwerkingen. Ook gaf zij de aanwezigen mee dat het creëren van een sfeer van openheid en vertrouwen tussen zorgverlener en patiënt een belangrijke voorwaarde is voor het maximaliseren van het placebo-effect.

‘U moet er maar mee leren leven’
Na prof. dr. Evers kwam dr. Lineke Tak aan het woord, als psychiater verbonden aan Dimence en gepromoveerd op de rol van stress responsieve systemen bij somatisatie bij het UMCG. Zij is gespecialiseerd in Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijk Klachten (SOLK). Hierbij gaat het om lichamelijke klachten die minimaal enkele weken bestaan en waarvoor na adequaat medisch onderzoek geen voldoende somatische verklaring is gevonden, bijvoorbeeld fibromyalgie en chronisch vermoeidheidssyndroom. Lineke gaf handvatten voor zorgverleners om met patiënten met SOLK om te gaan, bijvoorbeeld erkenning geven voor de klacht, uitgebreid de klacht uitvragen, metaforen te gebruiken die aansluiten bij de patiënt en vooral niet te zeggen dat iemand er maar ‘mee moet leren leven’. Qua farmacotherapie bij SOLK is het afbouwen van pijnmedicatie en sedativa aan te raden en is er voorkeur voor tijdscontingent in plaats van pijncontingent, gaf Lineke Tak aan.

Presentatie 12e editie Groninger Formularium
Na twee lezingen was het tijd voor de uitreiking van de 12e editie van het Groninger Formularium. Het eerste exemplaar werd door dagvoorzitter Jos Lüers overhandigd aan Hilde Otterman, voorzitter van de Formularium-commissie. Ook de overige leden van de Formularium-commissie werden bedankt voor hun inspanningen. Daarna besprak Hilde enkele wijzigingen in het Formularium, bijvoorbeeld op het gebied van malaria profylaxe, boezemfibrilleren en delier.

Commissie-voorzitter Hilde Otterman


De leden van de Formularium-commissie, met op de voorgrond dagvoorzitter Jos Lüers

De volgende GROG-nascholing zal in het teken staan van 'Allergie' en zal in mei of juni 2018 plaatsvinden.